Swarupa's blog

 ।।श्री राम।। युवामर्श तर्फे लेखन स्पर्धा विषय- श्रीरामासंबंधी आपल्या आवडीचा इतर विषय     *रामभक्ती*  ✍🏻सौ. स्वरूपा कुलकर्णी        रामाय रामभद्राय रामचंद्राय वेधसे। रघुनाथाय नाथाय सीताया पतये नमः।।          निळ्या कमळपाकळ्यांसारखे मोठे डोळे, ते तुडूंब भरलेल्या जलाशयासारखे सुंदर, दाट पापण्या, भव्य भालप्रदेश, कपाळावर उभं गंध, कानात सुवर्ण कुंडले, अतिसरळ नासिका,सुंदर लालसर ओठ, त्यात स्फटिकासमान सुंदर दंतपंक्ती, रक्तिमा पसरलेले गाल, सुंदर नाजुक हनुवटी, मदनालाही लाजवेल असे सुंदर प्रसन्न हास्य हे वर्णनही जिथे फिकेच पडावे असा माझा राम...त्याची तुलना मदनाशी करावी तर सौंदर्यात तोही मागेच रहातो असे रूप..नुसताच रूपाची खाण नाही बरं माझा राम तर गुणांचीही खाण आहे. हजारो राक्षसांना एकसाथ मारण्याचे शरलाघव ज्याला अवगत आहे असा वीर, धनुर्धर रामचंद्र..तोच माझा स्वामी श्री राम..त्याचं गुणगान करतांना जिथे वेदही फिके पडले तिथे पामर जीवाची काय कथा..     कौसल्येचा राम, दशरथनंदन राम, सीतापती राम, लक्ष्मणाचा राम, हनुमंताचा राम आणि साऱ्या...

 ।।श्री राम समर्थ।। मना सज्जना भक्तीपंथेची जावे... ✍🏻 सौ.स्वरूपा कुलकर्णी        सकाळची प्रसन्न वेळ ...सडारांगोळीने शृंगारलेले अंगण...त्या अंगणातील तुळशीच्या पवित्र वृंदावनाजवळ समर्थांसारखा तेजःपुंज,वैराग्यसंपन्न, योगिराज जेंव्हा मेघासारख्या करूणगंभीर स्वरात मनाच्या श्लोकांची साद घालत असेल तेंव्हा आजूबाजूचा प्रत्येक व्यक्ती स्वधर्माच्या स्वाभिमानाने,आत्महिताच्या प्रेरणेने खडबडून जागा होत असेल आणि त्याचबरोबर कोणत्याही त्यागाला सिद्ध होत असेल.       समर्थांनी निर्मिलेले मनाचे श्लोक किंवा मनोबोध किंवा मनाची शते हे भूजंगप्रयात वृत्तात आहेत.प्रत्येक ओळीत १२ अक्षरे व ४ य गण असतात.३ अक्षरांच्या गटाचा एकेक य गण असतो.या रचनाविशेषामूळे भूजंगप्रयातातील काव्याला एक आकर्षक खटका,ठेका व ताल प्राप्त होतो.त्यामुळे ऐकणाराही विशेष प्रभावीत होतो.समर्थांचे हे मनाचे श्लोक २०५ असून समर्थांनी यात मानवी मनाला ईशचिंतनाचा महत्वाचा उपदेश केला आहे.तसेच यात भक्तीमार्ग निवेदिला आहे.          "मन एव मनुष्याणां कारणं बंधमोक्षयोः।।" असे शास्त्रकार सांगतात...

 **काव्यबंध समुह आयोजित, काव्यलतिका स्पर्धा,*   *विषय- गौराई आली घरा*   *शिर्षक- आली आली गौराई माझी*  आली आली गौराई माझी, सोनपावलांनी आली, घेऊन मांगल्याची किरणे, उजळली घरदारं अवघी... ज्येष्ठा आणि कनिष्ठा रूपे तुझी,  बहु गोड ती मना भावली, भक्त प्रेमासाठी घेतसे रूप, आवड देवी तुला लेकरांची.. आगमने तुझ्या चैतन्य पसरले, मन हे माझे आनंदून गेले, धूप, दीप, नैवेद्य, आरती, सुगंध  दरवळला दिशा दाही.. तीन दिसांची माहेरवाशीण तू, पुत्र गणेशासवे घरा येशी, घरातल्या लेकीबाळींसवे, मनोमन आनंदून जाशी.... तुझ्या आवडीचे फराळ केले, शुध्द तुपात लाडू मी वळले, अनारसे करंजा पोटी मी घातले, तूझ्यासाठी पंचपक्वान्न बनवले... सोळा भाज्या सोळा चटण्या, तुझ्यासाठी गोड जिन्नसही केले, फळ,फुले दक्षिणा समोर ठेवली, मनोभावे मी ओटी भरली... तुझी पुजा मी भक्तीभावे करते, माझी मनोकामना पूर्ण कर हे माते, तुझ्या लेकीस सुखी ठेव आई, विनंती चरणी वारंवार करते...  *- सौ.स्वरूपा कुलकर्णी,*  राहाता, अहमदनगर

 *गणपती गेले गावाला, चैन पडेना आम्हाला *  गणनायका तू महागणपती विघ्नेश्वरा तू मंगलमूर्ती, भक्तांची तू इष्टदेवता मोरेश्वरा मी नमीले तुजसी।। जास्वंदीची फुले वाहिली वरी दुर्वांकुरे शोभली, मोदक प्रिय बहू तूजला देवा मखरी बैसला तू गणराया।। विनायका तू घरा येसी दहा दिवस ती आनंदाची, भक्ती-सुमने तुला वाहिली लंबोदरा तू विघ्ने हरशी ।। आरती पुष्पांजली गाती सारी नवचैतन्याची सळसळ झाली, मने ही सारी भक्तीत नाहली बाप्पा आगमने चिंब भिजली।। भक्ती शक्ती दाता गणपती रिद्धी सिद्धी वरदायक तुची, लक्ष्मीदेवी तुझ्या संगती विद्यादेवी प्रसन्न हसली।। वंदितो महागणेशा तुजसी तुझी छत्रछाया मजवरी, वरदहस्त राहो माथी गणराया हे आशिष देशी।। जागर तुझ्या नामाचा अन् घरोघरी गीतगायने, आबालवृद्ध रंगून गेले कसे कळेना दिस हे सरले।। तू निघाला परतण्यासी किती कासाविशी मजला होई, मन झाले अनावर आता आठवण ठेव बाप्पा आमुची ।। तू आला धूमधडाक्यात तू चाललास धूमधडाक्यात, निरोप देतांना मात्र तुला बाप्पा गलबलले मी मनात।। पाऊस हजर तुझ्या समोरी जणू भेटण्या आतूर तोही, कसे नी किती गुंतलो देवा ताशा नी वाद्ये नाचती समोरी।। तू भक्तवत्सल देवा गणेश...

 आश्विन शुद्ध प्रतिपदेचा हा दिवस आहे अगदी खास चहू बाजूला पसरला पहा दिव्य सुगंधी कस्तुरीचा वास घटस्थापनेचे मंगल पूजन नवरात्रीचे हे पर्व शुभंकर देवीची पूजा करूनी आता लावू  देवघरात अखंड ज्योत नऊ दिवस देवीची आपण करूया मनोभावे आराधना पूर्ण करेल देवी भक्तांची भोळीभाबडी मनोकामना दुर्गा सप्तशतीचे पाठ नित्य मनोभावे देवीसमोर करूया होता पाठाच्या सांगतेने देवीची आरतीही करूया नऊ धान्य एकत्र करूनी घटस्थापना करू आईची दिव्य पुष्पमाला अर्पूनी नैवद्य दाखवू खिरीचा देवी दुर्गा दशप्रहरणधारीणी चंडिका तू माताभवानी करते नमन देवी अंबिकेसी बल दे लढाया तुझ्या लेकरांसी यश दे बुद्धी दे माताभवानी स्तविते मी तुजला परोपरी देई प्रतिसाद लेकराला गे आर्त गीत तुझेच गाई

 *शिर्षक- गुरूजी तुम्ही होतात म्हणून...*  मी वाचली बाराखडी सारी तुमच्या काळ्या फळ्यातुनी रेखिली अक्षरे वळणदार तुमच्यामुळे पाटीवरी... तुम्ही होतात म्हणूनी पुस्तके आम्हा समजली त्या शेकडो पानांतुनी  विषयांची ओळख झाली... शिकून मोठे कसे व्हावे हे गणित मजला उमगले गुरूजी तुमच्या बक्षिसाने स्वर्गच ठेंगणे वाटले.... मराठीशी गट्टी झाली निबंध कविता धड्यातुनी मी सदा वाचत गेलो भाषेची अद्भूत सफर न्यारी... इतिहास मजला शिवरायांचा कायम स्मरला जीवनातही तुम्ही रूजवला भगवा झेंडा महिमा स्वधर्म क्रांतीचाही ... इंग्रजी न वाटली कधी परकी तुम्ही रूजवली गोडी भारी मी बघा आज सहज बोलतो बोली जगाची नव्या युगाची... जरी बोलतो अनेक भाषा  तरी संस्कृत ही देवभाषा तुमच्या प्रयत्नाने झाले संस्कार तियेचे अजोड तेंव्हा.. विज्ञानाची कास धरूनी सावध ऐकून पुढल्या हाका मी उभा नवयुगासमोरी हा गुरूजी ही तुमचीच मनिषा! भूगोल सारा मजला वाटतो तळहाती ठेवला तुम्ही सारा मी पहातो लखलख चंद्र तारे ओळख त्यांची अचूक मला... कसे नी केंव्हा फिटतील हे ऋण तुमचे गुरूजी सारे मी होतो नतमस्तक आता शिल्पकार  तुम्ही जीवनाचे..

 काव्यबंध समुह आयोजित,  काव्यलतिका स्पर्धा, विषय- ह्रदयी वसंत फुलतांना शीर्षक- अनोळखी प्रिती अनोळखी या वाटेवरती फुले उमलली सहज सुगंधी, सहवासाचे ऋतू कोवळे अलगत आले तारूण्यात ते मी संकोचून पहिल्यांदा प्रश्न विचारी जगावेगळे, तूही हसूनच बोलत राही उत्तर देई अवखळ मज ते कशी मी गुंतले तुझ्याभोवती नकळे भान सुटले अवघे, भूत भविष्य सारे विसरून समीप आलो प्रेमऋतुते.. कसे कधी न काही कळले एव्हडे अंतर क्षणात सरले, तुम्ही तुम्ही करता करता तू तूझी मी बनले सख्या रे बोलते तुझ्याशी शब्द ह्रदयीचे, राहू न शकले मन्मनी ते, किती अनोळखी होता पूर्वी, आज आहेस मत्प्रिय सखा रे जग हे माझे एकरंगी रे, झाले सप्तरंगी इंद्रधनू हे, कशी सावरू भान स्वतःचे, उरला तूच, तूच आता रे सावध होते इतुके साल मी विसरले माझे सुर वेगळे आता आळवते सूर मखमली तुझी नी माझी प्रित नवीनवी... -सौ.स्वरूपा कुलकर्णी राहाता,अहमदनगर

 आलंय माझ्या राशीला... - सौ. स्वरूपा कुलकर्णी           मैत्रिणींनो, माझी रास धनु! राशीचक्रातील नववी रास! गुरू ग्रह हा राशी स्वामी! अत्यंत उत्साही, धाडसी, द्विस्वभावी व अध्यात्मिक रास म्हणून धनू राशीकडे पाहिलं जातं.या राशीचे अनेक पैलू आहेत.प्रपंचासोबत अध्यात्माचाही शिवधनुष्य पेलणारी ही गुरू ग्रहाची लाडकी रास...मी खरोखर भाग्यवान आहे की याचा प्रत्यय मला पावलो पावली येतो. सद्गुरूंचे आशिर्वाद व कृपा ही माझ्या जीवनाची सर्वात मोठी संपत्ती आहे.        मंडळी, माझ्या राशीच्या व्यक्ती साधारणपणे Happy go lucky असतात.थोड्या मेहनतीनंतर भरपूर यश त्यांना मिळतं. परंतू, माझ्या राशीचा अवगूण हा की ती द्विस्वभावी रास आहे.पटकन निर्णय घेता येत नाही.त्यामुळे निर्णायक क्षणी फार फजिती होते.मी बऱ्याचदा महत्वाच्या क्षणाला Confusion मध्ये असते.ह्यातुन अनेक विनोदी किस्से निर्माण होतात. भिडस्तपणामुळे कधीकधी फसगत होते.लोकांची पारख करतांना चुका होतात.भोळसटपणा हा राशीचा गुणधर्म.त्यामुळे अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो.    मैत्री करणे हे ह्या राशीचे वैशिष्ट्य.अ...

 मला समजलेला पांडूरंग - सौ. स्वरूपा कुलकर्णी       विठ्ठल, पांडूरंग, पंढरीनाथ, विठू, सावळा, अशा अनेक नावांनी ओळखला जाणारा विठोबा म्हणजे आपलं आवडतं दैवत!! किती सहजपणे आपण त्याला अरे विठ्ठला, सख्या पांडूरंगा अशी साद घालतो.तोही तितक्याच तत्परतेने भक्ताच्या हाकेला ओ देत आलाय.अगदी युगानुयुगे कमरेवर हात ठेवून दर्शन देत राहणारा विठ्ठल म्हणजे आपल्या सुखदुःखांचा साक्षिदार!त्यातून सोडवणारा सखाही तोच..मानवाला त्रस्त करणारी ती माया म्हणजे त्याची अखंड दासी! माणसाला कर्मबंधनातुन विठ्ठलाचे स्मरण करून देणारी ती मायादेवी म्हणजे त्याची चरणदासी! देवाच्या तालावर नर्तन करणारी ही माया ही आपली परिक्षाच घेत असते.पण त्याला एकदा आपलंसं करून घेतलं की माया नष्ट होते.उरतो तो फक्त भगवंत! सगुण- निर्गुण परमात्मा कळायला भाग्य लागतं.संतांनी ते जाणलं..हे पंढरीचं सावळं ध्यान त्यांनी तनमनात मुरवलं..सखा पांडूरंगाला कडकडून मिठी मारली नी ऋषीमुनींनाही दुर्लभ ते परमात्म तत्व याची देही याची डोळा अनुभवलं..कसं होतं ते रूप? सावळे चरणकमल..त्यावर चंदनाची उटी, पायघोळ पितांबर नेसलेला, निळंशार उत्तरीय घेतलेला, नाभी...

 थेंब पावसाचे - सौ.स्वरूपा कुलकर्णी होऊनी चातक पाहीन मी, वाट नभात त्या मेघाची, तृषार्त मन माझे होईल शांत, पिऊन थेंब अमृताची स्वर्गामधले अमृतथेंब ते, जणू धरेवर सरसर येते, अलगद तिच्या देहावर करते, सिंचन भरभरून प्रेमाचे तीही उन्हाने तहानलेली , माझ्यासम कासावीस अवघी, बरसती रिमझीम पाऊसधारा, मला शांत करूनी तिला शांतवीती... मी होतो पिऊनी गाढ निवांत, धरा सारी भिजते ओली, एकाच वेळी मी नी सृष्टी, पाऊस करतो तृप्त दोन्ही...

 आयुष्यावर बोलू काही.. -सौ.स्वरूपा कुलकर्णी आयुष्य सुंदर आहे खरे रे, डोळे उघडून पहा जरा, उमललेली कळी कालची,  फुल बनले कसे अहा!!... काळ्याशार मातीमधुनी, रंग किती साकारती, हिरव्या हिरव्या माळरानी, सूख डोलते वाऱ्याशी... रंग जाई-जुईचा निर्मळ, गुलाब- बकुळीचा तो पहा, गंध-रूप किती वेगळे, निसर्ग नटला किती अहा!!... सुंदर पाखरे किती पहावी, जाती त्यांच्या किती किती, प्रत्येकाचे ध्येय निराळे, त्यांच्यासवे तू होई पक्षी ... समुद्र लाटा असती अनंत, तरी न ओलांडी कधी बंधन, मनुष्य प्राणी किती लहानसा, विशाल त्याच्यासमोर पहा... पाऊस येई घेऊन साऱ्या, मनमुक्त त्या सरीवर सरी, मनमोकळे भिजून घेशी, निसर्गाची किमया सारी... निरागस ते बाळ चिमुकले, बोल बोबडे त्याचे सुंदर, मन होई किती अनावर, घ्याया पापी त्याची सत्वर.... तरूण -तरूणींची कुजबूज, प्रेम तयांचे किती अलवार, तूही घे शोध जगात ह्या, खरे प्रेम ते कुठले भूवर... आयुष्य हे सरते भरभर, काळवेळ ती जाई लवकर, तूच जीवनाचा शिल्पकार, जीवन करी तू एक महोत्सव...

 🌼सूपर हिरो बाबा🌼 -सौ.स्वरूपा कुलकर्णी बाबा असतो मुलांचा सुपर हिरो न्यारा, जीवनभर जगतो फक्त मुलांसाठीच खरा... तो आणि मुले दंगा करतात घरी खूप, आई म्हणते बाबाला बस झाली धुडगूस... बाबा रंगात आला की कॅरमही आवडतो खूप, कारमध्ये फिरवतांना हसवतो भरपूर.. बाबाला नी मला आवडते पाणीपुरी भारी, तो वळवतो गाडी तिकडे नी मजा येते खरी... त्याला असते नेहमी काम ऑफिसचे जास्त, पण म्हणून नाही चुकवली कधी रात्रीची गोष्ट... त्याला आवडतात गाणी नी पिक्चर जुने नवे, मीही ऐकत रहातो लता रफीचे तराणे.... तो किती जगतो भरभरून आमच्यासोबत, मजा येते त्याच्या गप्पात सगळं वाटतं सोप्पं... तो कितीही मोठा वयाने पण मारत नाही कधिही, म्हणून पिल्लं आम्ही त्याला मानतो नेहमी... त्याची नी आमची नाळ बाप लेकरांची, जणू बाबा भासतो मला देवाचाच दूत भारी..

 *अंगण*          - सौ.स्वरूपा कुलकर्णी      कोकणातली ती लाल माती...जवळच निळा निळा समुद्र......आकाशही निळेच पण तरीही समुद्राचे निळेपण जपणारे.....जवळच नारळी- पोफळीच्या बागा..केळी- सुपारीच्या रांगा..खाऱ्या वाऱ्याची किनाऱ्याला जुनी सवय!.. जवळच भातशेतीची लगबग..उन्हाळा घामाघूम करणारा तर पावसाळा यथेच्छ चिखल करणारा..हिवाळ्यात तर निसर्ग गोठवून टाकणारा...खरंच निसर्गाला पडलेलं गोड स्वप्न म्हणजे कोकण..!!         या कोकणातली घरही फार सुरेख ...उतरत्या छपरांची,ऐसपैस..गोतावळा सहज सामावणारी!..घर मोठंसं, तसं अंगणही भलंमोठं...केळीची कुंपणं ..कोपऱ्यात माडाची उंचच उंच सावली...वाऱ्याने डोलणाऱ्या सुंदर सुंदर फुलांची रेलचेल...जाई-जुई- केवड्याचा अत्तरगंध प्रत्येक सकाळ सुगंधित करणारा...मोठ्या अंगणात तांदळाच्या पिठीने रेखलेली सुरेख अल्पना(रांगोळी)..त्या सारवलेल्या भुईवर ती पांढऱ्यास्वच्छ ठिपक्यांनी रेखलेली अल्पना म्हणजे त्या घरातली समृद्धी व संस्कृती टिकवणारी कलाकुसरच..भोवती चिल्ल्या- पिल्ल्यांचा वावर, ...सांडलवंड करत अंगणात रमलेली बाळं..घरातल्या सु...

 *दिवाळी आनंदाची*  ✍🏻सौ. स्वरूपा कुलकर्णी        प्रसन्न पहाट...हवेतला गारवा...अवकाशाचा काळा रंग पण त्यावर चांदण्यांची लूकलूकणारी शीतल ,नेत्रदिपक कलाकुसर..घराघरांवर सुंदर लाईटींग..आकाशदिव्यांचे असंख्य रंग व शेड्स...त्यातुन झिरपणारा नितांतसुंदर प्रकाश..दिव्यांची घराघरांवर आरास..मधुनच येणारा फटाक्यांचा आवाज..आकाशात उडणारे रॉकेट्स...खरोखर दिवाळीचे हे पहाटरंग अतिशय मनभावन व  सर्वांचे आवडते, हो ना?        दिवाळीला वसुबारस,गुरूद्वादशी, धनत्रयोदशी, नरकचतुर्दशी, लक्ष्मीपुजन, बलिप्रतिपदा, भाऊबीज या सर्व पवित्र उत्सवांची नांदीच असते. हे सर्व उत्सव साजरे करतांना आपल्या संस्कृतीत त्या सणांचे महत्व मानवी जीवनात किती प्रेरणादायी आहे हे सांगून जाते. अत्यंत विचारपुर्वक ह्या सणांची योजना आपल्या पुर्वजांनी केली आहे.    वसुबारसेला सवत्स गायीचे पूजन ..गुरूद्वादशीचे गुरूस्मरण...धनत्रयोदशीला अमृतकुंभ धारण केलेल्या आयुर्वेदाचार्य धन्वंतरींचे पूजन..नरकचतुर्दशीला नरकासुराचा वध करणाऱ्या गोपाळकृष्णांची आठवण व  स्मरण,पहाटेचे अभ्यंगस्नान..लक्ष्म...